Դուդուկն ու զուռնան ակումբային ջազի սիգարի հոտով. Հայաստանը ջազ է լսում…

Ամեն առավոտ Երեւանի Ալեք Մանուկյան Մանուկյան 5 հասցեում գտնվող երկու սենյականոց գրասենյակում իր աշխատանքն է սկսում «Ռադիո ջազ»-ը (103,8fm) եւ ռադիոյի ջինգլների ձայն դերասան Արմեն Էլբակյանը արդեն 2-րդ տարին անընդմեջ ազդարարում է. «քաղաքը ջազ է լսում»։

Ամեն առավոտ աշխատանքի է մեկնում 36-ամյա տնտեսագետ Գեւրգը, ով իր մեքենայում լսելով Արմեն Էլբակյանի խոսքերը, բարձրացում է ռադիոընդունիչի ձայնը, որ բոլորն իմանան` ինքը ջազ է լսում: Նա խոստովանում է, որ ոչ մի ջազ կատարողի անուն չգիտի, բայց հստակ գիտակցում է՝ ջազը Երեւանում ճաշակի ու կարողության ցուցիչ է ու պաշտոնի բարձրացումից հետո ինքն էլ կարող է իրեն թույլ տալ «նման ճոխություն»։

Երեւանի մեկ այլ անկյունում ամեն առավոտ համալսարանի դիմաց հավաքվում են Սեւակն ու իր ընկերները, որ ջազային ձայներիզներ փոխանակեն: Մասնագիտությամբ ռադիոֆիզիկ Սեւակը պատմում է, որ ուսումնական թոշակից թոշակ ջազ ակումբներ է գնում` իր սիրած երաժշտությունը կենդանի վայելելու, իսկ մյուս օրերին ստիպված է լինում բավարարվել ջազային ձայներիզների ծովահենային տարբերակները լսելով։ Ասում է՝ մի ամբողջ կարողություն է պետք Երեւանում իսկական ջազին գոնե մոտ լինելու համար։

«Ջազային բումը» մայրաքաղաքում սկսվեց վերջին մի քանի տարիներին, երբ մեկը մյուսի հետեւից բացվեցին ջազ երաժշտության ակումբներ, ջազ փառատոնների անցկացվեցին։ Ջազ երաժշտություն լսելը նորաձեւ դարձրեց նաեւ ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, ով երեկոները «Առագաստ» ջազային սրճարանում էր անցկացնում։

Իրականում հայաստանյան ջազի ավանդույթները սկսվել են դեռ 30-ականներին, երբ արդեն գործում էին ջազատիպ կատարումներով հանդես եկող խմբեր եւ երբ ստեղծվեց Հայաստանի պետական ջազ նվագախումբը՝ կոմպոզիտոր Արտեմ Այվազյանի ղեկավարությամբ ու Ցոլակ Վարդազարյանի խմբավարությամբ։ Ապա 50-60-ականների Սովետական Հայաստանում «բուրժուական երաժշտության» փառատոններ էին կազմակերպվում եւ համարյա բոլոր ուսումնական հաստատություններում փոքրիկ ջազային կոմբոներ էին գործում, ովքեր երեկոներին նվագում էին փակ ակումբներում։

«Ջազը մագնիսական նշանակություն ունի։ Բոլորը ցանկանում են մոտ լինել ջազին, սակայն իսկական ջազը միշտ «էլիտար» արվեստ է եղել»,-ասում է Հայաստանում ջազի վետերաններից թմբկահար Չիկոն` (Արմեն Թութունջյանը): Նա պատմում է, որ 60-ականներին, երբ ինքը ուղղակի սիրահարված էր այդ արվեստին, գրականության պակաս կար, եւ ձայնագրությունները դժվար էր գտնել: Այսօր, ըստ նրա, իսկական ջազ լսողներն են պակասում, իսկ ձայներիզները կան ՝ ինչքան ուզես։

Yerevan music style

May be “this” came from the president of the republic, who had taken it from the presidents of other countries and these presidents took it from the best image-makers of the world… Anyway, the important part of this “taking from each other” story is the fact that listens to jazz music became an indivisible part of Armenian society’s life especially among average and high nap (though I am against of dividing society in such a stupid form).

Now in Yerevan, if you are a banker, for example, have a high rewarded work, own car, wife and lover, the compulsive part of your life is attending jazz clubs and listening to jazz radio in car or keeping some jazz CD’s in your car box like Oscar Peterson, Duke Ellington or Louis Armstrong at worst.And these all not because of rich pocket that changes peoples music taste but because now they can allow themselves “to do it”. Version of why not?

Going on in this style: Yerevan’s jazz clubs or the places where play jazz, mostly attend people like the banker from my example and his friend’s ensemble. And it’s no news no more that these people come to Paplavok café to have a dessert after the restaurant’s eating or to show the others they also are here or to smoke a cigarette and all these under the jazz music. The Malkhas’s club is another foppish place: (Malkhas is an Armenian popular self-taught pianist who has opened a jazz club in Yerevan, if I’m not mistaken a year ago). The club, Avantgarde Folk Music Club…. jazzes’ places are o lot. And there are a lot of jazz real lovers and defenders.

That’s why Armenian jazzmen are almost excellent. It’s not only my-dilettante jazz listener’s opinion but musicians say so and this is serious. Artem Ayvazyans’s than Konstantin Oberlin’s-Armenian jazz band the best big bend for many years, Time Report, saxophonist Armen Husnunts, Cats, pianist Vahagan Hayrapetyan: good musicians are too many. Only the fact how many talented future musicians study in Conservatories jazz faculty is enough to be sure for the Armenian jazz music future.