Այսօր էլ ուժեղ անձրեւում է, ճիշտ այն օրվա նման, երբ ծնողներս տոպրակները լցրեցին իմ բոլոր խաղալիքներն ու տարան: Լացում էի, ինձ պատեպատ տալիս…Այ թե նորից գային այդ օրերը…
90-ականների կեսերին` ինչպես հիմա ընդունված է ասել` մութ ու ցուրտ տարիներին, ծնողներս ու քավորիս ընտանիքը միասին մի մանկական թատրոն ստեղծեցին առաջին մասիվում վարձակալած մի նկուղային հարկում ու հանգստյան օրերին անվճար ներկայացումներ էին տալիս տարածքի երեխաների համար: Ես առաջին իսկ օրերից ատում էի այդ նկուղը…“ինչ թատրոն է, որ իմ խախալիքներով պիտի զբաղեցնեն երեխաներին, ինչու են հատկապես տանում իմ ծերուկի նկարը(“Կորած հեթիաթը” մուլտի ծերուկն էր)?”
Ես իմ 6-7 տարեկանում ծնողներիցս կոմպենսացիա էի պահանջում կորստիս համար ու անվերջ փող ուզում: Մի օր էլ մայրս ջղայնացավ ու ասաց, որ “հերիք է էլի, փող չենք տպում”: Բայց մանկականս գիտակցության մեջ պապին հո տպում էր…
Պապիի սենյակում ես հանգիստ ելումուտ էին անում անգամ այն ժամանակ, երբ ինքը տպագրական մեքենայի առաջ գրում էր իր գրքի ամենակարեւոր մասերն ու սխալների պատճառով նորից տպում: Ու ես ընդհանտում էի պապիին, հարցնում, թե “դու էսքան տպում ես, ինչու մենք փող չունենք”:
Բայց միայն պապին էր գտել ինձ “խախաղեցնելու” լավագույն ձեւը. թույլ էր տալիս ձեռքերս յուղաներկերի մեջ մտցնեմ ու քսեմ աջ ու ձախ` մենակ ոչ իր “ամենակարեւորներին” (պապին ինքն էր անում իր գրքերի նկարազարդումները), բայց դե սրանց էլ էի հաջողացնում հասնել:
Ու այսպես էի ես մեծանում, հետո քրոջս ու եղբորս նման փոքրիկ դերեր էի վերցնում թատրոնում` տիկնիկները պտտեցնելիս… Ու ոչ ոք չէր հարցնում, թե ինչով է ապրում սեփական տունը Բաքվից փախստականներին անվերադարձ տված, ԽՍՀՄ պետական թոշակից հրաժարված ու սկզբունքորեն “լեվի լույս չքաշող” այս ընտանիքը: Ամեն ինչ առանց այն էլ պարզ էր…
Երեկոյան, երբ մուտքի բոլոր հարեւանները մեր տանն էին` տատիիս “պեռաշկիները” ուտելու էին գալիս, բեմադրում էինք նրանց համար ներկայացումները: Թատրոնով էին ապրում…
Վերջին մարտմեկյան դեպքերից հետո այլեւս օրինաչափ չէ “ինչու այնտեղ չես”-ը, (միշտ պարտքս եմ համարել կիզակետում լինել) ու ծնողներս ինձ մահվան սպառնալիքով համոզում են այլեւս չմտածել ու գործել այնպես, ինչպես իրենք են դաստիրարակել:
Որովհետեւ հիմա գավառական Երեւանում այլեւս չափանիշ է ստոր ու քծնվող օրերը “հիմա լավ ենք ապրում, կալբաս ենք ուտում”-ը: Չափանիշտ մի փոր հացն է: Որովհետեւ այստեղ մրցավազքում էշը հաղթում է ձիուն. դե դատավորը համագյուղացի է: Որովհետեւ ես այստեղ ինձ այլեւս յուրային չեմ զգում ու մտքովս անցնում է անգամ աղբ գցել գետնին…
Մեր` Մերի Փոփենսի թատրոնը մի մութ գիշեր իր գործունեության 2-րդ տարում թալանեցին: Չգիտեմ` ծերուկի նկարը տարան, թե չէ, կամ իրենց պետք էր արդյոք թալանել այդ թատրոնը. ես այնտեղ էլ չգնացի… Քավորս էլ ընտանիքով Ամերիկա մշտական բնակության տեղափոխվեց…
Ընտանիքս բնավ լավատես շարունակում եմ երգեր, թեեւ այս դեպքում երգը երգված էր: Դեռ նոր մտահղացումներ ունեին…
Անուրջների, ուժի ու գոհության ժամանակներ…Լինել անբիծ, լինել վսեմ, հավատալ մարդկանց անկեղծության…
Մինչ Վրաստանի ընդդիմությունը` միասնական թեկնածու Լեւան Գաչեչիլաձեի գլխավորությամբ ներխուժում է ԿԸՀ նախագահի սենյակ եւ պահանջում վերջինիս հրաժարականը` մեղադրելով ընտրությունները կեղծելու մեջ, ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը շնորհավորական ուղերձ է հղում Միխեիլ Սահակաշվիլիին` Վրաստանի նախագահ վերընտրվելու կապակցությամբ:
[Նոյեմբեր 05, 2007]
Մինչ ճաշարան տանող ճանապարհն ամենուր տարբեր խաչքարեր են դրված, իսկ ճաշարանի կից պատին դատապարտյալները մի մատուռ են պատկերել: Առօրյա կյանքից առանձնացող պատկերից ու պատերի մոտ կանգնած կամ «պպզած» թզբեհ պտտեցնող մուգ հագուստներով կերպարներից ավելի տարօրինակ է դատապարտյալների հիվանդանոցի բժիշկների սենյակի պահարանը: Այստեղ դրված են վիրահատություններից հետո դատապարտյալների օրգանիզմից հանված երկաթե եւ այլ ծանր իրերը, ու ամեն կապոցի վերեւում գրված է «տիրոջ» անունը:
Դատելով պահարանի պարունակությունից` ամենատարածված իրը, որ կուլ են տալիս դատապարտյալները, մեխն ու գդալն է: Կան նաեւ ջերմաչափ, գրիչ, դանակ, երկաթե կտոր եւ այլ իրեր` դուրս բերված նրանց մարմիններից:
«Հիմա էլ են միջադեպեր լինում, բայց բնույթն այլ է: Օրինակ` օգոստոսի վերջին փախուստի դեպք գրանցվեց, երբ 31-ամյա դատապարտյալը թոքախտով հիվանդների բաժանմունքի 4-րդ հարկից թռել էր պահակակետի աշտարակի վրա, որտեղ, ի դեպ, աշխատողը զենքով կանգնած է, այնտեղից էլ հարեւանությամբ գտնվող տպարանի բակ էր թռել ու փախել: Իհարկե, հաջորդ օրը բռնեցինք: Հետո պարզվեց, որ փախուստը հատուկ նպատակ չի ունեցել»,- պատմում է պրն Խաչատրյանը:
